fbpx

Zgoda na marketing – czy rzeczywiście jest potrzebna?

O zgodzie na marketing już nie raz zrobiło się głośno. Należy pamiętać, że nie tylko RODO reguluje tę kwestię, ale również inne akty prawne – ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (UŚUDE) oraz Prawo telekomunikacyjne (PrTelekom).

 

Czy wg RODO możemy stosować marketing bezpośredni bez zgody osoby, której dane dotyczą?

Tak, ale pod pewnymi warunkami.

Przede wszystkim należy przywołać motyw 47 RODO, zgodnie z którym podstawą prawną przetwarzania danych osobowych mogą być uzasadnione interesy administratora danych, a za takie można uznać przetwarzani danych osobowych do celów marketingu bezpośredniego, co zostało wprost wskazane w tym motywie.

 

Motyw 47 RODO

Podstawą prawną przetwarzania mogą być prawnie uzasadnione interesy administratora, w tym administratora, któremu mogą zostać ujawnione dane osobowe, lub strony trzeciej, o ile w świetle rozsądnych oczekiwań osób, których dane dotyczą, opartych na ich powiązaniach z administratorem nadrzędne nie są interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą (…).
Za działanie wykonywane w prawnie uzasadnionym interesie można uznać przetwarzanie danych osobowych do celów marketingu bezpośredniego.

 

Należy zauważyć przy tym, że we wskazanym motywie nie został wyodrębniony marketing usług własnych oraz obcych, zatem i marketing usług obcych można uznać za uzasadniony interes administratora. 

 

 

Jak zatem prowadzić legalny marketing na gruncie RODO?

Należy poinformować osoby, których dane dotyczą, o tym, skąd mamy ich dane i w jakim celu będziemy je wykorzystywać. Należy to zrobić w rozsądnym terminie, nie później jednak niż w ciągu miesiąca po uzyskaniu danych osobowych. Do czasu wyrażenia przez te podmioty sprzeciwu, dane osobowe możemy przetwarzać. Obowiązek informacyjny oparty będzie na art. 14 RODO.

Poza informacjami, o których mowa w art. 13 RODO – koniecznymi do podania w sytuacji pozyskania danych wprost od osób, których dane dotyczą, czyli:

 

  1. swoją tożsamość i dane kontaktowe oraz, gdy ma to zastosowanie, tożsamość i dane kontaktowe swojego przedstawiciela;
  2. gdy ma to zastosowanie – dane kontaktowe inspektora ochrony danych;
  3. cele przetwarzania, do których mają posłużyć dane osobowe, oraz podstawę prawną przetwarzania; kategorie odnośnych danych osobowych;
  4. informacje o odbiorcach danych osobowych lub o kategoriach odbiorców, jeżeli istnieją;
  5. gdy ma to zastosowanie – informacje o zamiarze przekazania danych osobowych odbiorcy w państwie trzecim lub organizacji międzynarodowej oraz o stwierdzeniu lub braku stwierdzenia przez Komisję odpowiedniego stopnia ochrony lub w przypadku przekazania, o którym mowa w art. 46, art. 47 lub art. 49 ust. 1 akapit drugi, wzmiankę o odpowiednich lub właściwych zabezpieczeniach oraz o możliwościach uzyskania kopii danych lub o miejscu udostępnienia danych,

 

administrator wskazuje również:

 

  1. okres, przez który dane osobowe będą przechowywane, a gdy nie jest to możliwe, kryteria ustalania tego okresu;
  2. jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) – prawnie uzasadnione interesy realizowane przez administratora lub przez stronę trzecią;
  3. informacje o prawie do żądania od administratora dostępu do danych osobowych dotyczących osoby, której dane dotyczą, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania oraz o prawie do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także o prawie do przenoszenia danych;
  4. jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a) lub art. 9 ust. 2 lit. a) – informacje o prawie do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem;
  5. informacje o prawie wniesienia skargi do organu nadzorczego;
  6. źródło pochodzenia danych osobowych, a gdy ma to zastosowanie – czy pochodzą one ze źródeł publicznie dostępnych;
  7. informacje o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 i 4, oraz – przynajmniej w tych przypadkach – istotne informacje o zasadach ich podejmowania, a także o znaczeniu i przewidywanych konsekwencjach takiego przetwarzania dla osoby, której dane dotyczą.

 

 

Nie tak szybko..

Pomimo tego, że na gruncie RODO wszystko wydaje się być zgodne z prawem, w rzeczywistości tak nie jest. RODO należy traktować jako drogowskaz, swego rodzaju wytyczne, w jaki sposób postępować z danymi osobowymi. Wiele zatem kwestii będą regulowały ustawy szczególne. I tak właśnie jest w przypadku zgód na marketing.

Pierwszą ustawą, na którą należy wskazać, jest ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (UŚUDE). Zgodnie z art. 10 UŚUDE,

 

...zakazane jest przesyłanie niezamówionej informacji handlowej skierowanej do oznaczonego odbiorcy będącego osobą fizyczną za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Informację handlową uważa się za zamówioną, jeżeli odbiorca wyraził zgodę na otrzymywanie takiej informacji, w szczególności udostępnił w tym celu identyfikujący go adres elektroniczny.

 

Informacja handlowa oznacza

każdą informację przeznaczoną bezpośrednio lub pośrednio do promowania towarów, usług lub wizerunku przedsiębiorcy lub osoby wykonującej zawód, której prawo do wykonywania zawodu jest uzależnione od spełnienia wymagań określonych w odrębnych ustawach, z wyłączeniem informacji umożliwiającej porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej z określoną osobą oraz informacji o towarach i usługach niesłużącej osiągnięciu efektu handlowego pożądanego przez podmiot, który zleca jej rozpowszechnianie, w szczególności bez wynagrodzenia lub innych korzyści od producentów, sprzedawców i świadczących usługi.

 

Na gruncie UŚUDE musimy zatem dysponować zgodą osoby na przesłanie informacji handlowej.

Należy jednak zauważyć, że ustawa ta, w przeciwieństwie do prawa telekomunikacyjnego, ogranicza swoje zastosowanie tylko i wyłącznie do osób fizycznych. 

Prawo telekomunikacyjne w art. 172 stanowi, że:

 

zakazane jest używanie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, chyba że abonent lub użytkownik końcowy uprzednio wyraził na to zgodę.
Zgoda ta:
1)nie może być domniemana lub dorozumiana z oświadczenia woli o innej treści;
2)może być wyrażona drogą elektroniczną, pod warunkiem jej utrwalenia i potwierdzenia przez użytkownika;
3) może być wycofana w każdym czasie, w sposób prosty i wolny od opłat (art. 174 PrTelekom).

 

Warto jeszcze zaznaczyć, że projekt ustawy wdrażającej RODO zakłada nowelizację Prawa Telekomunikacyjnego w ten sposób, że do oceny skuteczności pobranej zgody zastosowanie znajdzie RODO.

Co istotne, zgoda powinna być odebrana przed podjęciem jakichkolwiek działań polegającym na marketingu bezpośrednim. Wymóg ten dotyczy zarówno abonentów i użytkowników końcowych będących osobami fizycznymi, jak i jednostkami organizacyjnymi.

Zgodnie ze stanowiskiem UOKiK-u, przedsiębiorca musi dysponować wcześniejszą zgodą na kontakt telefoniczny - nie tylko jeśli chce przedstawić swoją ofertę, ale także gdy chce ją tylko zapowiedzieć lub wybadać potrzeby klientów. Takiej zgody nie może uzyskać na początku rozmowy telefonicznej.

 

Na koniec warto przytoczyć stanowisko Ministerstwa Cyfryzacji, zgodnie z którym nie ma potrzeby odbierania odrębnych zgód na podstawie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (UŚUDE) oraz Prawa Telekomunikacyjnego (PrTelekom) na otrzymywanie informacji handlowych drogą telefoniczną, o ile obie zgody miała by dotyczyć tego samego zakresu czynności, np. wysyłki reklamowych wiadomości SMS lub MMS.

 

Zgoda powinna zostać udzielona na konkretne działania marketingowe, a nie na sposób kontaktowania się. Należy jednak wskazać, że jedną z podstawowych zasad RODO jest zasada minimalizacji przetwarzania danych osobowych, która prowadzić może do ograniczenia form kontaktu z klientem – albo do telefonicznego, albo do mailowego.

 

Za przykład może posłużyć zapisanie się na newsletter. W praktyce trudno bowiem będzie uzasadnić chociażby pobieranie dodatkowo imienia i nazwiska oraz numeru telefonu. Skoro klient chce zapisać na newsletter, to wystarczającą formą jest udostępnienie adresu mailowego, na który informacja handlowa ma zostać przesłana.

Autor /

marek@wlochklis.pl

Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, gdzie obecnie przygotowuje dysertację doktorską z zakresu prawa cywilnego. Radca prawny od 2015r. Skutecznie doradza Klientom w zakresie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych zarówno na etapie przedsądowym jak i sądowym. Prowadzi interwencje przed Rzecznikiem Ubezpieczonych oraz Komisją Nadzoru Finansowego.

Holler Box